Zencefil

Zencefil (Zingiber officinale), zerdeçal ve kakule kök ailesine ait bir bitkidir. Zencefil bir kök bitkisidir ve 1300`den fazla farklı türe sahiptir. Yüzlerce yıl boyunca kullanılan zencefil, özellikle Asya ülkelerinde şifalı bitkilerin başında gelir. Halk arasında bilinen en etkili özellikleri ağrı kesici, mide bulantısı ve kusmayı önleyici, sindirimi kolaylaştırıcı ve balgam söktürücüdür. 

Keskin bir tada ve kokuya sahiptir. Bu özellikler içerdiği birincil bileşen olan zencefil kartonlarından gelir. Zencefilde bulunan gingeroller, şogaoller, zingiberen ve paradoller çeşitli hastalıkların tedavisinde etkili biyoaktif bileşiklerdir.  Zencefilin sağlık üzerine sağladığı etkiler bu metabolitlerden kaynaklanır. Aynı zamanda polifenoller ve fitokimyasallar yönünden zengin bir kaynaktır. İçerdiği bileşenleri sayesinde antikanser, antioksidan, antimikrobiyal ve antiinflamatuar özelliklere sahiptir. Bunun yanı sıra yüksek oranda antiviral bileşikler içerdiğinden dolayı antiviral aktivite gösterir. Zencefilin çeşitli hastalıklar üzerinde iyileştirici etkileri olduğu, yaşam süresini uzatabileceğini ve sağlıklı yaşlanma sürecini destekleyeceği kanıtlarla sunulur.  

Zencefil, dünyanın birçok bölgesinde yetiştirilen ve geleneksel tıpta kullanılan bir bitkidir. Zencefilin birçok biyoaktif bileşene sahiptir. Fenolik bileşikler, terpenler, polisakkaritler, lipidler ve organik asitleri içerir. Gingerol, shogaol, zingiberen ve zingerone gibi benzersiz bileşenler sağlığa yararların birincil kaynağı olarak kabul edilir. Bunun yanı sıra az miktarlarda vitamin ve mineral içerir. Genellikle az miktarlarda tüketilen zencefil vitamin ve mineral açısından zengin bir kaynak olarak görülmez. Karbonhidrat, yağ, protein, lif, demir ve C vitaminine ek olarak eser miktarlarda kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyum, fosfor, çinko, bakır, manganez ve selenyum elementleri barındırır. 

Zencefil bileşenlerinin sindirim sisteminde özellikle mide-bağırsak yüzeylerinde biriktiği ve bu sayede bulantı önleyici, çeşitli kanser türlerine karşı etkinlik gösterici olarak bilinmesini sağlar. Zencefil mutfak kültürlerinde ve geleneksel tıpta yaygın olarak kullanılır. Geleneksel tıpta en yaygın kullanımının, hamilelik, kemoterapi, osteoartrit, diyabet ve kolesterol alanında olduğu görülür. Antikanser, antidiyabetik, antiinflamatuar, antioksidan ve antiemetik özelliklerin etkisi ile birçok rahatsızlığın probleminde kullanılabilen bir kök bitkidir.  

Birçok hastalık vücuttaki oksidatif hasar ile ilişkilidir. Kanser, obezite ve metabolik sendrom gelişmesini tetikleyen oksidatif stres, hücre ve organlarda hasar yaratır. Oksidatif hasarın en aza indirilmesi genel sağlık durumunu iyileştirebilir. Antioksidan bileşikler oksidatif hasarın en aza indirilmesini sağlayan aktif bileşiklerdir. Yaşa bağlı olarak gelişen oksidatif hasarın etkilerini azaltabilen zencefil antioksidan içeriği yüksek bir besindir. Kök bitkisi olan zencefil yüksek düzeyde (3.85 mmol/100 gr) antioksidan içerir.